Grensgebieden in reisgidsen

Met je reisgids als leidraad door het uitgestrekte niemandsland

Grenzen spreken tot de verbeelding, vooral het overwinnen ervan.
Dat geldt ook voor landsgrenzen. Veel zijn er verdwenen door de Europese eenwording en het wegvallen van het IJzeren Gordijn. Oude of juist nieuwe paden voeren nu door een lang verlaten streep niemandsland, vaak met een verrassende natuur. Wandel er langs met je reisboek.

“Zo’n reisboek voor langs grenzen is een ideale leidraad om een gebied of beter, twee, te ontdekken, de verschillen zijn er vaak nog steeds” zegt Barend Schulenklopper van de gespecialiseerde reisboekhandel de Wandelwinkel.Eeuwenoud
Grenzen zijn eeuwenoud, denk maar de Chinese muur en Hadrian’s Wall in Engeland die de barbaren buiten moesten houden. Grenzen oefenen een bijzondere aantrekkingskracht uit. Zo is in grensplaatsen altijd wat te doen, dagjesmensen steken even over voor een net iets goedkopere drank of sigaretten en eten en drinken een specialiteit en lopen even rond, al is er verder niets te doen of zien.

Onzichtbare grenzen
Behalve de fysieke grens was de denkbeeldige grens ook een afscheiding tussen twee culturen, elk met hun eigen gebruiken. Soms waren de verschillen enorm zoals tussen West – en Oost Duitsland, waar de fysieke grens een onneembare barrière was.

Smokkelaars
In andere gevallen zoals tussen Nederland en België, kon je er wel gemakkelijk overheen maar was er door verschillen in belasting een levendige smokkelhandel. Belgen smokkelden boter uit Nederland, Hollanders sigaretten uit België. Wat rest zijn anekdotes over de ‘eeuwige’ strijd wie wie te slim af was en de paden.

Denkbeeldig
Soms was er niet eens een echte grens, alleen een denkbeeldige binnen een land waar aan weerszijden een andere taal gesproken werd zoals in de Belgische Voerstreek. En in oorlogstijd betekende het overschrijden van de grens dat je veilig was of juist niet meer.

Verschillen blijven herkenbaar
Veel grenzen zijn geslecht, slagbomen verdwenen, douanehokjes verbouwd tot pralinewinkel, maar de grenspalen en paden waarover de smokkelaars slopen zijn er nog. Of paden worden aangelegd bij onoverkomelijke grenzen zoals tussen beide Duitslanden, waar de strook beton het domein van de nietsontziende Vopo’s was. Nu grijpt de natuur er weer zijn kans.

Niet moeilijk
Het aardige van ‘’grens lopen’’is volgens Barend ook dat de verschillen aan weerzijden van de grens wel vervaagd zijn maar vaak nog wel herkenbaar qua bebouwing en gewoonten. Moeilijk is grens lopen niet want de routes zijn lang en er is dus volop keuze uit deeltrajecten.

Wandelgidsen
Bovendien zijn er van veel grenslandroutes  prima wandelgidsen zoals  de LAW-serie in Nederland, de topoguides in België en Frankrijk en de Trailblazergidsen voor Groot-Brittannië. Sommige routes zijn (deels) ook te fietsen.

Oude grenzen dichtbij
Het Noaberpad en het Grenslandpad, elk 363 km, beslaan samen een flink deel van de Nederlandse grens met Duitsland en België. Het Noaberpad loopt van Nieuweschans naar Emmerich en het Grenslandpad van het Zeeuwsvlaamse Zwin tot het witte stadje Thorn in Midden-Limburg.

Taalstrijd
Daar vlakbij kronkelt iets ten oosten van Venlo het Maas-Schwalm-Nette pad (200 km) door en over de grens met Duitsland. Op de grens van Zuid-Limburg net over de grens in België leidt de GR 563 Rondweg “Land van Herve” door de Voerstreek, of le Fouron. Dit was in de vorige eeuw het toneel van een verbeten taalstrijd in de officieel Vlaamstalige Voerstreek.

Driegrenzenpad
Op de grens van België maakt de GR 570 zijn naam Driegrenzenpad waar: het balanceert 116 km op de grenzen van België met Luxemburg en Frankrijk. Luxemburg heeft daarnaast een grenspad in de GR 5 (Maastricht-Nice) dat door het Duits-Luxemburgs Natuurpark over de grens met Duitsland voert.

Grenspaden met bergen en historie
Op de Franse grens vormt de GR5 honderden kilometers lang tot aan de Middellandse Zee de scheidslijn met Duitsland, Zwitserland en Italië. Even pittig als fraai zijn de trajecten door de Alpen.

Op de grens met Spanje geldt hetzelfde voor de GR 10, de maar liefst 940 km lange afstandsroute door de Franse Pyreneeën. Aan de Spaanse kant loopt de GR 11 evenwijdig aan de GR 10. Daar tussenin slingert voor de echte berggeiten de 800 km lange Haute Route.

Groot-Brittannië
In Groot-Brittannië  moesten Hadrian’s Wall de Schotten en Offa’s Dyke de Welsh buiten de deur houden. Het respectievelijk 137 km lange Hadrian’s Wall Path en het 283 kilometer lange Offa´s Dyke Path zijn perfect beschreven in de onovertroffen Traiblazer wandelgidsen.

Koningspad
In Zweden voert de Kungsleden (het Koningspad) langs de grens met Noorwegen. Deze route bestaat overigens uit twee aparte delen die niet op elkaar aansluiten. Het eerste loopt van Abisko naar Hemavan (446 km) en het tweede van Storlien naar Sålen (349 km).